Irani vendos “taksë” 2 milionë dollar për çdo anije në Hormuz
Një “taksë” e re dhe e padeklaruar po trondit themelet e tregtisë globale në njërën prej pikave më nevralgjike të planetit. Irani ka nisur të aplikojë tarifa tranziti të majme, që arrijnë deri në 2 milionë dollarë për një kalim të vetëm, ndaj anijeve tregtare që guxojnë të përshkojnë Ngushticën e Hormuzit. Ky zhvillim, i raportuar nga burime ndërkombëtare, po krijon një gjendje pasigurie totale në korridorin ku kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit botëror.
Sipas të dhënave të fundit, Teherani po operon me një sistem joformal dhe “rast pas rasti”, duke i kërkuar kompanive të lundrimit shuma marramendëse për të garantuar sigurinë e mjetit dhe ngarkesës. Edhe pse disa anije i kanë paguar tashmë këto tarifa për të shmangur bllokimin, procesi mbetet tërësisht në hije: nuk dihet as monedha e përdorur dhe as kanali zyrtar i transfertave, çka shton dyshimet për një skemë të mirëfilltë zhvatjeje në kushte lufte.
Ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme ka hyrë në javën e tij të katërt, kjo lëvizje e Iranit po interpretohet si një përdorim i pozitës gjeografike si armë ekonomike. Fuqi të mëdha si India kanë reaguar ashpër, duke kujtuar se ligji ndërkombëtar garanton lirinë e lundrimit dhe se asnjë shtet nuk ka të drejtë të vendosë taksa mbi ujërat ndërkombëtare. Çështja ka mbërritur deri në nivelet më të larta të diplomacisë, ku kryeministri indian Narendra Modi ka diskutuar personalisht me presidentin e SHBA-së, Donald Trump, për rrezikun që i kanoset sigurisë globale energjetike.
Transparenca e munguar dhe kufizimet e rrepta në komunikim nga ana e Iranit kanë bërë që numri i anijeve që kalojnë në këtë rajon të bjerë ndjeshëm. Ato pak mjete lundruese që rrezikojnë, shihen të lëvizin pranë brigjeve iraniane, shpesh nën shoqërimin e interesave të lidhura me vetë Teheranin. Nëse ky sistem i “taksës hije” vazhdon, ekspertët paralajmërojnë një rritje të pashmangshme të çmimeve të naftës dhe mallrave të konsumit në mbarë botën, duke e kthyer Ngushticën e Hormuzit në një “vrimë të zezë” për ekonominë globale.
