Parlamenti i ri i Izraelit, partitë arabe ndryshojnë ekuilibrat

Zgjedhjet parlamentare në Izrael po ndryshojnë ekuilibrat politikë, por pa prodhuar një fitues të qartë.

Tri exit poll-et e publikuara pas mbylljes së votimit më 27 tetor tregojnë se partia Likud e kryeministrit Benjamin Netanyahu mbetet forca më e madhe politike, ndërsa partitë opozitare sigurojnë më shumë mandate sesa koalicioni aktual qeverisës.

Sipas projeksioneve të televizioneve KAN 11, Channel 12 dhe Channel 13, blloku i Netanyahut merr 50 mandate, kundrejt 52-53 të opozitës së drejtuar nga ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot.

Partitë arabe parashikohen të fitojnë 17-18 vende, një rezultat rekord që mund të ndryshojë llogaritë për qeverinë e ardhshme.

Në parlamentin izraelit, Knesset, nevojiten 61 nga 120 mandatet për të krijuar shumicën.

Si pritet të ndahen mandatet

Dallimet mes projeksioneve janë të vogla në nivel blloqesh, por më të dukshme në rezultatet e partive individuale.

Likud parashikohet të marrë 25 mandate sipas KAN 11 dhe Channel 13, ndërsa Channel 12 i jep 24.

Partia Yashar e Eisenkot siguron përkatësisht 21, 22 dhe 23 mandate.

Partia B’Yachad e ish-kryeministrit Naftali Bennett renditet e treta mes forcave politike sipas projeksioneve të cituara, me 12-14 mandate.

Pesë zhvillimet kryesore të zgjedhjeve
Risia e parë është qëndrueshmëria e Likud. Pavarësisht sondazheve të muajve të fundit që e vendosnin pas Yashar, partia e Netanyahut rezulton e para në të tria exit poll-et.

Megjithatë, ky rezultat nuk i siguron kryeministrit shumicën parlamentare.

Zhvillimi i dytë është pozicioni i Gadi Eisenkot. Ish-shefi i ushtrisë ka arritur të drejtojë bllokun më të madh të partive opozitare, por nuk ka mbështetjen e mjaftueshme për të formuar i vetëm qeverinë.

Surpriza më e rëndësishme është rezultati i partive arabe. Me 17-18 mandate të projektuara, ato shënojnë një nivel historik përfaqësimi dhe mund të bëhen përcaktuese në negociatat parlamentare.

Megjithatë, partitë arabe nuk janë pjesë e bllokut të Eisenkot dhe bashkëpunimi me to kundërshtohet nga disa politikanë të opozitës së djathtë.

Një tjetër zhvillim është pozicioni i Naftali Bennett. Ish-kryeministri rikthehet si një aktor i rëndësishëm parlamentar, me partinë e tij B’Yachad që parashikohet të sigurojë deri në 14 mandate.

Së fundi, dy parti të vogla, Reservists dhe People of Israel, nuk arrijnë të kalojnë pragun elektoral prej 3,25%, sipas projeksioneve fillestare. Mbetja e tyre jashtë parlamentit ndikon në shpërndarjen e mandateve mes forcave që e kalojnë pragun.

Kush mund ta formojë qeverinë?
Megjithëse partitë jashtë koalicionit të Netanyahut sigurojnë së bashku 70 mandate sipas projeksioneve të KAN 11 dhe Channel 13, kjo nuk nënkupton automatikisht krijimin e një shumice qeverisëse.

Eisenkot do të duhet të sigurojë mbështetjen e forcave me orientime të ndryshme politike, përfshirë potencialisht partitë arabe. Netanyahu, nga ana tjetër, mbështetet te fakti se Likud mbetet partia më e madhe dhe mund të kërkojë mandatin e parë për formimin e qeverisë.

Vendimi për këtë mandat i takon presidentit Isaac Herzog, pas konsultimeve me partitë parlamentare.

Nëse asnjëri prej dy blloqeve nuk arrin të ndërtojë një koalicion, Izraeli mund të përballet me një tjetër periudhë ngërçi politik dhe madje me zgjedhje të reja.

Një situatë e ngjashme ndodhi mes viteve 2019 dhe 2022, kur vendi zhvilloi pesë palë zgjedhje parlamentare.

Ndërkohë, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka nisur numërimin e votave.

Exit poll-et do të përditësohen gjatë natës dhe rezultatet zyrtare mund të ndryshojnë nga projeksionet fillestare.